Renesansowa wieża dawnego kościoła w Zebrzydowej

Historia kościoła w Zebrzydowej sięga średniowiecza. W miejscu dzisiejszej świątyni istniał wcześniej kościół wspominany już przed 1346 rokiem. W 1470 roku budowla została zniszczona podczas najazdu husytów. Odbudowano ją później jako bardziej masywne założenie.

Najważniejszą pozostałością dawnego kościoła jest renesansowa wieża. Została wzniesiona wraz z częścią świątyni w 1606 roku. Zachowany element architektoniczny wyróżnia się portalem wykonanym z piaskowca.

Portal zdobi renesansowy kartusz herbowy. Umieszczono na nim znaki rodów von Zedlitz i von Schönaich. Rodziny te należały do właścicieli miejscowego majątku i najprawdopodobniej uczestniczyły w finansowaniu budowy lub przebudowy kościoła. Na zwieńczeniu portalu wykuto datę 1606, potwierdzającą czas powstania wieży.

W 1745 roku świątynię dotknął poważny pożar. Odbudowę przeprowadzono w latach 1746–1749. W kościele znajdowały się dwupiętrowe empory ustawione z trzech stron wnętrza. Po północnej stronie prezbiterium mieściły się loże przeznaczone dla właścicieli miejscowej domeny.

Kolejne przekształcenia przeprowadzono pod koniec XIX wieku. Na przełomie lat 1895 i 1896, w związku z jubileuszem odbudowy świątyni, przy ołtarzu wykonano dwa duże okna. Ozdobiono je nie motywami religijnymi, lecz herbami Prus i dynastii Hohenzollernów. W następnym roku miejscowy młynarz Augustin ufundował dla kościoła elektryczne oświetlenie.

Wyposażenie dawnego kościoła obejmowało renesansowy portal, epitafia, dawne dzwony, barokowy krzyż oraz portrety miejscowych dziedziców i duchownych. Część dzwonów została przeznaczona na cele wojenne podczas I wojny światowej. Nowe dzwony również zabrano w czasie II wojny światowej i przetopiono.

Z całej starszej budowli do współczesności zachowała się przede wszystkim renesansowa wieża. Dawna nawa główna nie przetrwała. Na jej miejscu, dzięki staraniom parafian, duchownych i diecezji, wzniesiono współczesny kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.

Przy wejściu umieszczono kamienną tablicę upamiętniającą pierwszego proboszcza parafii zebrzydowskiej, księdza kanonika Eugeniusza Hadriana. Obok znajduje się również metalowy krzyż misyjny.

Renesansowa wieża stanowi dziś najważniejszy materialny ślad wielowiekowej historii miejscowej świątyni. Łączy średniowieczne początki parafii, renesansową fundację dawnych właścicieli i późniejsze przebudowy kościoła.

 

Lokalizacja: Mapy Google